<title_newspaper="Przekrj"> 
<title_article="Dzieje myli Kopernikowskiej"> 
<author_1=Dr Tadeusz Przypkowski>
<author_2=>
<language=pl> 
<style=press> 
<year="1953">
<month="1">
<date=1953-01-11>
<period=w> 
<status=1_obieg>
<support=paper>
W Fromborku, w ktrym osiad ju teraz Kopernik na stae, powica si niemal cakowicie naukowej pracy astronomicznej. Nie bierze tak ywego udziau w yciu publicznym jak dotychczas. Ale w 1526 r. wykacza i przerabia jeszcze raz sw prac o poprawie monety i osiga sukces w postaci zrwnania wartoci monety pruskiej z oglnopolsk. Spenia te sumiennie swoje obowizki wobec zapewniajcej mu spokojny byt kapituy, jako lekarz kolegw-kanonikw. Leczy rwnie czsto miejscow ludno.
Po latach mudnych obserwacji i wylicze Kopernik moe ju wykreli cao swego heliocentrycznego ukadu. Tak pisa potem w swym dziele: W porodku za wszystkich rozsiado si soce. Kt bowiem w najwspanialszej wityni potrafiby pochodni t w innym ustawi miejscu, jak w tym, skd wszystko razem moe owietla. Trudniej posuwa si sprawa szczegowego wyjanienia ruchw planet. Tu Kopernik nie moe jeszcze porzuci koncepcji epicyklw, zakada cigle, e planety posuwaj si po koach.
Teoria Kopernika, cho nie publikuje jej jeszcze w formie ksikowej, zaczyna budzi zainteresowanie w sferach naukowych Europy. W 1533 r. wieci o niej docieraj do Rzymu. W 1539 za ze stolicy wiata protestanckiego  Wirtembergii przybywa specjalnie do Kopernika do Fromborka mody profesor matematyki i astronomii, Jerzy Lauchen, zwany Retykiem. Przejty gboko rewolucyjn teori Kopernika, pozostaje u niego dwa lata. Pod wpywem jego modzieczego zapau Kopernik decyduje si przygotowa swe dzieo do druku.
Nie czekajc a mistrz sam ukoczy prac nad swym dzieem, Retyk zabiera si do napisania i wydania drukiem rodzaju konspektu-zapowiedzi o wspaniaym odkryciu Kopernika. Oto widzimy Retyka jak w 1540 r. przeglda w Gdasku u drukarza korekt tej broszury p. t. Pierwsze opowiadanie o nowym ukadzie wiata. Wyda j nie pod swoim nazwiskiem lecz jako Pewien modzieniec. Tak wic pierwsza drukowana publikacja o nowym odkryciu ukazaa si w Polsce, w Gdasku. Pod koniec 1541 roku Retyk powraca do Wirtembergii.
</support> 
</status> 
</period> 
</date> 
</month> 
</year> 
</style> 
</language>
</author_2> 
</author_1> 
</title_article> 
</title_newspaper>
